چرا خودباوری راه نجات مناطق محروم مانند دیواندره است؟

در دل محرومیت، آنچه می‌تواند چرخه فقر، بیکاری و ناامیدی را بشکند، نه فقط امکانات فیزیکی، بلکه ایمان به توانستن است. دیواندره، با همه ظرفیت‌های طبیعی، فرهنگی و انسانی‌اش، سال‌هاست چشم‌انتظار تحول مانده؛ اما واقعیت این است که کلید پیشرفت، در دستان خود مردم نهفته است. اینجاست که خودباوری به‌عنوان موتور محرک توسعه، اهمیتی دوچندان پیدا می‌کند؛ باوری که اگر در جان جامعه ریشه بدواند، می‌تواند دیواندره را از سایه محرومیت به مسیر پیشرفت برساند.

عدالت خبر – در شرایطی که کشور با چالش‌های اقتصادی، تحریم‌های خارجی و برخی ضعف‌های مدیریتی روبه‌رو است، یکی از مفاهیم بنیادینی که می‌تواند مسیر توسعه را در مناطق کمتر برخوردار هموار کند، خودباوری است. خودباوری نه شعاری احساسی، بلکه رویکردی راهبردی و قابل‌سنجش در فرآیند توسعه است که می‌تواند موتور حرکت مناطقی مانند دیواندره را روشن کند. دیواندره، با وجود منابع طبیعی، ظرفیت‌های انسانی و ریشه‌های فرهنگی غنی، همچنان در ردیف مناطق محروم محسوب می‌شود. اما واقعیت آن است که بسیاری از موانع پیشرفت در این شهرستان نه صرفاً ناشی از فقر منابع، بلکه ناشی از ضعف در باور به توانمندی‌های درونی است.

خودباوری؛ اولین گام برای شکستن چرخه وابستگی

سال‌هاست که توسعه در مناطق محروم با نگاه‌های بیرونی و از بالا به پایین طراحی شده است. نگاه‌هایی که گاه بیش از آن‌که بر ظرفیت‌های بومی تکیه کنند، در انتظار تزریق امکانات از مرکز هستند. این وابستگی ذهنی، نه تنها مانع از پویایی اقتصادی می‌شود، بلکه حس ناتوانی و بی‌عملی را در میان مردم تقویت می‌کند.

خودباوری یعنی پذیرش این حقیقت که مردم یک منطقه خودشان می‌توانند آغازگر تغییر باشند. مردم دیواندره اگر به توانایی‌های خود در کشاورزی، دامداری، صنایع دستی، کارآفرینی، آموزش و مشارکت مدنی باور داشته باشند، دیگر منتظر نخواهند ماند تا محرومیت برایشان از بیرون حل شود. آن‌ها دست به کار خواهند شد؛ برای ساخت، برای توسعه، برای آینده.

ظرفیت‌های دیواندره؛ منابعی در انتظار اعتماد

دیواندره در دل خود ظرفیت‌های گسترده‌ای دارد: دشت‌های کشاورزی حاصلخیز، مراتع مناسب برای دامداری، زنان هنرمند و بااستعداد در صنایع دستی، جوانانی تحصیل‌کرده و جویای کار، و مردمی با فرهنگ غنی و پیوندهای اجتماعی مستحکم. اما تا زمانی که نگاه به این ظرفیت‌ها با دیده تردید یا بی‌اعتمادی باشد، توسعه اتفاق نخواهد افتاد.

خودباوری به معنای شناخت و باور به این ظرفیت‌هاست. به‌جای نگاه به بیرون، تمرکز بر داشته‌های درون. به‌جای مقایسه با شهرهای صنعتی، بهره‌گیری هوشمندانه از منابع موجود. این تغییر نگاه، سنگ بنای توسعه پایدار است.

نقش خودباوری در کارآفرینی و اشتغال‌زایی محلی

یکی از جلوه‌های عملی خودباوری، ایجاد کسب‌وکارهای کوچک و متوسط بر پایه توانایی‌ها و نیازهای محلی است. در دیواندره، بسیاری از خانواده‌ها مهارت‌هایی در تولید صنایع دستی، فراوری محصولات کشاورزی، یا خدمات محلی دارند. اما در غیاب خودباوری، این مهارت‌ها یا نادیده گرفته می‌شوند، یا در حد فعالیت خانگی باقی می‌مانند.

زمانی که جوانان منطقه به خود و توانشان ایمان بیاورند، به‌جای مهاجرت به شهرهای بزرگ یا اتکای صرف به استخدام دولتی، به راه‌اندازی کسب‌وکارهای محلی خواهند اندیشید. تجربه نشان داده هر جا که این باور شکل گرفته، موجی از تحول ایجاد شده است.

خودباوری، ریشه انسجام و همبستگی اجتماعی

مناطق محروم، بیش از هر چیز نیازمند همبستگی و مشارکت مردم‌اند. خودباوری فردی، زمینه‌ساز اعتماد اجتماعی و تقویت سرمایه اجتماعی است. وقتی افراد جامعه به توانایی خود و دیگران باور داشته باشند، مشارکت در امور عمومی، پروژه‌های محلی، تعاونی‌های تولیدی و برنامه‌ریزی‌های اجتماعی نیز افزایش می‌یابد.

در دیواندره، نمونه‌های موفقی از مشارکت جمعی –از احیای چشمه‌های محلی گرفته تا برگزاری بازارچه‌های محصولات خانگی– گویای این نکته است که هر جا خودباوری بوده، همدلی نیز شکوفا شده است.

چگونه خودباوری را در دیواندره تقویت کنیم؟

خودباوری محصول آموزش، تجربه موفق و الگوسازی است. برای تقویت آن در دیواندره، باید:

1. آموزش‌های مهارتی و کارآفرینی با محوریت ظرفیت‌های محلی تقویت شود؛

2. نمونه‌های موفق از افراد بومی که با اتکا به خود پیشرفت کرده‌اند، معرفی و برجسته شوند؛

3. مشارکت جوانان و زنان در برنامه‌های توسعه‌ای تشویق شود؛

4. نهادهای محلی مانند شوراها و دهیاری‌ها به‌جای نگاه مصرف‌گرا، رویکرد مولد اتخاذ کنند؛

5. و در نهایت، باورها و گفتار عمومی به سمت تقویت حس توانستن و اعتماد به نفس جمعی سوق داده شود.

اگر توسعه را نه تنها به معنای ساخت و ساز، بلکه به معنای بیدارسازی ظرفیت‌های انسانی بدانیم، خودباوری نه‌تنها مقدمه، بلکه هسته مرکزی توسعه است. دیواندره می‌تواند از چرخه محرومیت خارج شود؛ نه با نسخه‌های کلیشه‌ای از بیرون، بلکه با اعتماد به خویش، با تکیه بر داشته‌ها و با احیای امید و توان در دل جامعه محلی.

وقتی مردم به خودشان ایمان بیاورند، هیچ مانعی پایدار نخواهد بود.

شما هم در قسمت نظرات در مورد این مطلب بنویسد بعد از تائید مدیر منتشر خواهد شد