اصلاح الگوی مصرف نادرست؛ نیازمند تغییر سبک زندگی
افراط و تفریط در استفاده از خوردنی ها و وسایل در بین ایرانی ها مشهود است که برای تغییر الگوی مصرف باید سبک زندگی را تغییر داد.
جماعت ایرانی مصرف گرا هستند و در استفاده بیش از حد از برخی خوردنی ها و وسایل آرایشی زبانزد هستند و در واقع در مصرف کردن خیلی بی ملاحظه هستند. البته در طول سالیان گذشته از طریق فرهنگ سازی های که انجام شده و اطلاعات پزشکی که باز نشر می شود بسیاری از خانواده ها به سمت مصرف درست در حال حرکت هستند.
در دانش اقتصاد، مصرف، دو گروه عمده خوراکی ها و غیرخوراکی ها را دربرمی گیرد. خوراکی ها، شامل آشامیدنیها، دخانیات، انواع نان، برنج، گوشت، لبنیات، روغن، میوه و سبزی و غیر خوراکی ها، شامل گروه های پوشاک و کفش، مسکن، اثاثیه منزل، بهداشت و درمان، حمل ونقل و ارتباطات، تفریحات و سرگرمی ها، خدمات فرهنگی و کالاها و خدمات متفرقه است.
ایرانی ها علاقه زیادی به افراط و تفریط در بسیاری از کارها از جمله مصرف کردن دارند به همین دلیل به مصرف گرایی شهرت دارند و بی مهابا مصرف می کنند. نگاهی به آمار سرانه مصرف لوازم آرایش، جراحی، مصرف آب ، مصرف مواد غذایی مختلف مانند نان و حتی افراط در مصرف نوشابه!
سرانه مصرف نوشابه در ایران سالانه ۴۲ لیتر است این در حالی است که سرانه مصرف نوشابه در دنیا ۱۰ لیتر است و نکته جالب توجه اینکه ۹۰ درصد خانواده های ایرانی کمبود کلسیم دارند و نوشابه مانع جذب کلسیم به بدن می شود!
ما ایرانی ها در مصرف شکر ۶ برابر مصرف جهانی رکورد داریم و در مصرف برنج هم ۳ برابر افراط داریم و لوازم آرایش مصرفی جامعه ما ۷ برابر مصرف جهانی است.! از سوی دیگر، بر اساس آمارهای جهانی مردم ایران در مصرف انرژی جزء پر مصرف ترین ها در جهان هستند تا جایی که ایران جزء ۲۰ کشور پرمصرف برق در دنیا معرفی شده است.
مصرف سرانه آب و بنزین نیز در ایران بسیار بالاتر از سایر کشورهای توسعه یافته دنیاست و همین مساله از مردم ایران مردمی افراط کار ساخته است.
افراطی که اگر کنترل نشود می تواند تبعات جبران ناپذیری برای مردم کشور داشته باشد.
به تازگی نیز، یک آسیب شناس اجتماعی و متخصص علوم رفتاری در این خصوص گفته: اطلاعات بدست آمده نشان می دهد مصرف نان و بنزین ایرانیها ۶ برابر مردم جهان است.
دکتر مجید ابهری با بیان این مطلب افزوده: یکی از عوارض تغییر سبک زندگی در جامعه امروز ما، فاصله گرفتن از ساده زیستی و مصرف منطقی و گرایش به زیاده روی و اسراف است که متاسفانه در کشور ما این رویه نادرست باعث تحمیل هزینه به سبد اقتصادی خانواده و زیان به کشور شده است.
وی تاکید کرده: سرانه مصرف سالانه نان مردم ایران ۱۶۰ کیلو گرم در مقایسه با سرانه ۲۵ کیلوگرم در جهان است. این آمار به این معنی است که ایرانیان ۶ برابر مردم نقاط دیگر نان استفاده می کنند.
این آسیب شناس اجتماعی اظهار داشته: در مصرف بنزین با توجه به سرانه مصرف روزانه ۹۰ لیتر در ایران و ۱۵ لیتر در جهان بازهم مصرف ایرانیان ۶ برابر میانگین مصرف جهانی است.
همه این ها اما در حالی است که زیاده روی و اسراف هم از نظر باورهای دینی خلاف محسوب می شود و هم از نظر فرهنگ مصرف و رفتار اجتماعی باعث بی توجهی به سرمایه های ملی می شود اما با این حال روز به روز این فرهنگ میان مردم نهادینه تر می شود و نهادها و سازمان های فرهنگی نیز در این خصوص سکوت کرده اند و معلوم نیست در نهایت چگونه باید علاوه بر ارائه الگوهای مصرف درست، مردم را به سبک زندگی اسلامی و ایرانی دعوت کرد.