جمعیت دام سبک در دیواندره ۳۵۰ تا ۴۰۰هزاررأس است

عدالت خبر– جمعیت دام سبک در دیواندره ۳۵۰ تا ۴۰۰هزاررأس است که البته میزان آن متغیر است. تعداد دام‌های سنگین نیز۱۰تا ۱۲هزار رأس است.

کردستان به دلیل برخورداری از شرایط طبیعی مناسب و مراتع سرسبز و پوشش گیاهی غنی و همچنین ویژگی‌های اقلیمی و توپوگرافی مساعد، مستعد دامداری است و این حرفه از فعالیت‌های بسیار کهن در استان محسوب می‌شود که از دیرباز بسیاری از ساکنان روستاها و حتی شهرها بدان مشغول بوده‌اند. یکی از شهرهای کردستان که در این زمینه حرف‌هایی برای گفتن دارد، دیواندره است تولید بالای دام و گوشت در این شهرستان نسبت به دیگر شهرستان‌های استان سبب شده است این شهرستان به قطب دامپروری تبدیل شود. اما مشکل اینجاست که در دیواندره، همچنان کشتارگاه سنتی وجود دارد، هرچند مسئولان خبر از تعطیلی این کشتارگاه و جایگزین شدن آن با کشتارگاه صنعتی در آینده‌ای نزدیک می‌دهند. به هرحال هرچه هست، ظرفیت بالای تولید دام در این شهرستان سبب شده است دامپزشکان دیواندره، وظیفه سنگین‌تری نسبت به سایر شهرستان‌ها در این زمینه داشته باشند و تلاش کنند که با وجود داشتن یک کشتارگاه سنتی، از شیوع هرگونه بیماری مربوط به دام و انسان جلوگیری کنند. در این زمینه با «مصطفی رهبر» مدیر دامپزشکی دیواندره به گفت‌وگو نشستیم که در ادامه می‌خوانید.

  • شبکه دامپزشکی دیواندره در چه زمینه‌هایی فعالیت می‌کند؟

شبکه دامپزشکی، به‌طورکلی سازمانی نظارتی است که کار درمان را به بخش خصوصی واگذار کرده است. به همین دلیل بنا به زمان، شرایط و برنامه‌های پیش‌بینی شده، کار واکسیناسیون دام و طیور ازسوی این شبکه در دیواندره انجام می‌شود. یکی دیگر از فعالیت‌هایی که به‌صورت مداوم انجام می‌شود، اجرای آزمایش سل و تب مالت در گاوداری‌ها و دامداری‌های صنعتی و نیمه صنعتی دیواندره است که این کار ازسوی گروه‌های اعزامی انجام می‌شود. با توجه به این‌که کار اجرایی برعهده بخش خصوصی است، این شبکه نظارت کاملی بر بخش خصوصی از جمله معالجه و درمان دام دارد. همچنین این شبکه، نظارت‌هایی هم بر آزمایشگاه بیماری دامی، نحوه توزیع و فروش دام و طیور، مرغداری‌ها، شناسایی بیماری‌های واحدهای مرغداری، نمونه‌برداری از واحدهای مشکوک به بیماری، نظارت بر عرضه و فروش فراورده‌های خام دامی و نظارت بر کشتار دام دارد. علاوه بر آن، مجوز جوجه‌ریزی در مرغداری‌ها نیز ازسوی شبکه دامپزشکی این شهرستان صادر می‌شود.

  • دیواندره به‌عنوان قطب دامپروری استان شناخته می‌شود. وضع دام و طیور در این شهرستان چگونه است؟

جمعیت دام سبک در دیواندره ۳۵۰ تا ۴۰۰هزاررأس است که البته میزان آن بسته به شرایط و فصول مختف سال متغیر است. تعداد دام‌های سنگین این شهرستان نیز۱۰تا ۱۲هزار رأس گاو و گوساله است و در این شهرستان هزار رأس دام تک سمی هم وجود دارد. از مزیت‌های دیواندره نسبت به شهرستان‌های دیگر، تعداد بالای دام است که با توجه به پوشش گیاهی منطقه سارال منحصربه فرد محسوب می‌شود و به‌عنوان قطب دامپروری شناخته شده است. همچنین در دیواندره ۵درمانگاه، ۲مرکز مایه‌کوبی، یک آزمایشگاه و ۳داروخانه برای دام و طیور موجود است. در این شهرستان همچنین ۲۴واحد پرورش مرغ گوشتی و همچنین ۶واحد گاوداری گوشتی و گاوداری شیری دیده می‌شود. تعداد کشتارگاه‌های سنتی دام در این شهرستان نیز یک واحد و تعداد مراکز جمع‌آوری شیر هم ۳مرکز است. همچنین دیواندره ۶۲مراکز عرضه فراورده‌های خام دامی، یک سردخانه زیرصفر ویژه  فراورده‌های خام دامی و نیز ۲واحد کارخانه خوراک دام و طیور دارد.

  • پس به این‌ترتیب دامپزشکی در دیواندره بازارکار مناسبی دارد؟

بله، اما مشکل این است که فارغ‌التحصیلان بومی در زمینه دامپزشکی چندان زیاد نیستند و در این زمینه با خلأهای زیادی مواجهیم. به این معنا که اکنون در دیواندره دامپزشک بومی وجود ندارد، اما بازارکار آن مهیاست و اگر جوانان دیواندره‌ای سراغ این رشته بروند، مطمئناً یک روز هم پس از فارغ‌التحصیلی بیکار نمی‌مانند.

  • چه توصیه‌های برای دامداران این شهرستان دارید؟

دامداران باید برای انجام هر نوع عملیاتی از جمله واکسیناسیون، بیماری‌یابی، سم‌پاشی و معدوم‌سازی همکاری لازم را با گروه‌های اعزامی دامپزشکی داشته باشند. شرایط قرنطینه‌ای و بهداشتی برای جابه‌جایی و حمل‌ونقل دام به دامداری‌ها را هم حتماً باید رعایت کنند. دامداران همچنین باید از خوراندن خودسرانه دارو به دام‌ها خود‌داری کنند.

  •  برای مقابله با بیماری تب مالت در دیواندره چه اقدام‌هایی انجام شده است؟

تب مالت یکی از بیماری‌های خطرناک مشترک دام و انسان است که شیوع آن در دیواندره در سال گذشته چشمگیر بود و برای مبارزه با آن، ۴راهکار پیشنهاد می‌شود. در گام نخست، آموزش چهره به چهره دامداران مهم است. در این زمینه، برای تعدادی از روستاهایی که کانون بیماری بودند، با همکاری مرکز بهداشت و جهاد کشاورزی، دوره‌های آموزشی برگزار کردیم که در سال جاری تأثیر بسزایی در کاهش این بیماری داشته است. امیدواریم این دوره‌ها با همکاری این مراکز و در صورت تأمین اعتبار لازم برای همه روستاها اجرا شود.
دومین راهکار نیز جلوگیری از حمل‌ونقل غیرمجاز دام است. دامداران مسائل بهداشتی و قرنطینه‌ای را برای خرید و فروش دام رعایت نمی‌کنند که همین موضوع زمینه‌ساز بروز بیماری‌ها می‌شود. سومین راهکار نیز برنامه آزمایش و کشتار در دامداری و گاوداری‌های صنعتی و نیمه صنعتی است تا ورود و خروج در آن کاملاً مشخص باشد. برنامه واکسیناسیون نیز که هرسال ازسوی شبکه دامپزشکی در روستاهای کانون این بیماری انجام می‌شود، چهارمین راهکار مقابله با تب مالت است. در این روستاها که ازسوی مرکز بهداشت به شبکه دامپزشکی اعلام می‌شود، مواردی از ابتلای انسان‌ها به این بیماری دیده شده است.
در سال جاری برای مقابله با این بیماری چه اقدامی انجام داده‌اید؟
در این زمینه در سال جاری بیش از ۹۶هزاررأس دام را در ۸۲روستای کانون بیماری تب مالت واکسینه کرده‌ایم. این آمار شامل ۵۶هزار رأس گوسفند و بز و ۳۵هزار رأس بره و بزغاله، ۱۵۰۰رأس گوساله و تعداد ۳۵۳۷رأس گاو است.
وضع کشتارگاه سنتی به کجا رسید؟
با توجه به نبود امکانات بهداشتی لازم برای کشتار دام و همچنین دفع غیربهداشتی فاضلاب، کشتارگاه سنتی دام از مواردی است که سلامت شهروندان را به خطر می‌اندازد. بنابراین برای ارتقای سطح بهداشتی و امنیت غذایی شهروندان و همچنین برای ساماندهی این مشکل، کشتارگاه سنتی دام دیواندره در آینده نزدیک تعطیل می‌شود و کشتار دام به کشتارگاه صنعتی دام سنندج انتقال می‌یابد.
چندی پیش خبرهایی مبنی بر شیوع بیماری «لمپی اسکین» در این شهرستان منتشر شد. در این زمینه چه اقدام‌هایی انجام شده است؟
در ۹کانون دیواندره ۲۵رأس دام به علت داشتن بیماری لمپی اسکین معدوم‌ شده است که بهای این ۲۵رأس۲۳۱میلیون تومان است و البته ۷۵درصد این مبلغ بابت خسارت به دامداران پرداخت می‌شود. همچنین در این زمینه ۶۵۹۵رأس گاو و گوساله واکسینه شدند و سم‌پاشی ۱۹۵ هزار و۷۶۲مترمربع جایگاه دام به همراه ۲۲۰۷ دام و همچنین ضدعفونی ۲۵ هزار و ۷۰۰مترمربع محل نگهداری دام از دیگر اقدام‌های انجام شده از سوی دامپزشکی دیواندره برای حل مشکل و جلوگیری از شیوع این بیماری بوده است.
دیواندره در زمینه طیور چه مشکلاتی دارد؟
عرضه مرغ زنده از مشکلاتی است که سلامت شهروندان را تهدید می‌کند، چراکه بسیاری از بیماری‌های خطرناک از جمله بیماری آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان ممکن است از این طریق شیوع پیدا کند. به این علت که مبدأ ورود مرغ زنده و این‌که از کجا خریداری شده یا مسائل بهداشتی در مورد آن رعایت شده است یا نه، مشخص نیست. مبارزه با این موضوع نیازمند فرهنگسازی و تلاش خود مردم است تا تنها به مصرف مرغ پرکنده که تحت نظارت بهداشت در کشتارگاه‌های طیور است بپردازند و خود اقدام به خریداری مرغ زنده، پرکندن و مصرف آن نکنند.

[هیوا محمدپور – همشهری کردستان]

شما هم در قسمت نظرات در مورد این مطلب بنویسد بعد از تائید مدیر منتشر خواهد شد