شب یلدا در کردستان چگونه می گذرد
کردستانی ها سه ماه قبل از فرارسیدن شب یلدا با بند کردن انگور و آویزان کردن به در و سقف منازل خود و با تهیه و خرید خربزه و انداختن در خم ترشی به استقبال شب یلدا میروند.
مردم کردستان اهمیت فوق العادهای برای شب یلدا قایل هستند و در این شب بسیاری از مردم همانند شب نوروز لباسهای نو پوشیده و سفرهها را چیده و عود میسوزانند.
گرچه برخی از آداب و رسوم شب یلدا در کردستان اکنون کمرنگ شده و برای نسل جوان چندان آشنا نیست ولی هنوز در بسیاری از محلههای قدیمی و خانوادههای اصیل استان وجود دارد.
از جمله رسومی که در گذشته وجود داشت و اکنون نیز در برخی از خانوادههای قدیمی و روستایی باقی مانده است، خواندن داستانها و اشعار و حماسههای گذشتگان برای نسل جوان است.
در تعدادی از مناطق روستایی، بزرگان و ریش سفیدان طایفه کتابهای مانند شاهنامه فردوسی، بوستان و گلستان سعدی و اسکندرنامه را برای دیگران میخوانند و حماسه و مبارزات قهرمانان داستان و نکات اخلاقی را برای حاضرین یادآور میشوند.
قصه قدیمی و مرسوم ننه سرما و خاتون زمهریر از جمله قصه و داستانهای شب یلدا است که توسط بزرگان برای افراد خانواده مطرح میشود.
ازدیگر رسوم خوبی که بویژه در مناطق روستایی کردستان وجود دارد، این است که افراد روستا درخانه بزرگ طایفه جمع میشوند و کدورتهایی که برخی از همدیگر دارند، در این مجلس ازبین میرود و با وساطت بزرگان آشتی میکنند گردهم آمدن اقوام در خانوادهای که به تازگی یکی از اعضای ان خانواده فوت کرده است از دیگر رسومی است که در شب یلدا در کردستان انجام میشود.
در گذشته در روستاهای کردستان مرسوم بود جوانان در شب یلدا شالهایی را از سقف خانههای اهالی روستا جایی که حرارت حاصل از کرسیهای زغالی داخل منزل بیرون میآمد، آویزان میکردند و صاحب خانه نیز به اندازه توان خود در گوشه این شالها تنقلات شب یلدا و یا چله را که بر روی کرسی چیده شده بود میریخت و سپس جوانها شالها را بالا میکشیدند.
تهیه و مصرف هندوانه یکی دیگر از الزامات شب یلدا در کردستان است، اعتقاد بر این است که در زمانهای قدیم هندوانه آخرین میوهای بود که از مزرعه کشاورزان چیده و به بازار میآمد و کشاورزان با خوردن ان در شب یلدا با میوههای تابستانی وداع میکردند.
خوردن هندوانه در شب زمستان ناشی از یک باور کهن است، عدهای بر این باورند خوردن هندوانه در این شب باعث جلوگیری از تاثیر سرما در زمستان و گرمازدگی در تابستان میشود.
همچنین مردم معتقدند که خوردن یکبار هندوانه در زمستان از حکمت به دور نیست ولی این میوه در گذشته کمتر مورد توجه مردم بوده و بیشتر از آن برای رنگین نمودن خوانچههای عروس و نامزدها و دختران به خانه شوهر رفته استفاده میشد.
عدهای دیگر بر این باورند که در تابستان باد گرمی میوزد که با خود درد ناحیه پشت را به همراه دارد اما هرکسی در شب یلدا هندوانه بخورد از این درد در امان خواهد ماند.
گفتن قصه، گرفتن فال حافظ، طرح معما و چیستان و بازیهای دسته جمعی نظیر گل یا پوچ، جوراب بازی و غیره از جمله سرگرمیهایی است که در این شب، بزرگ و کوچک را سر گرم میکند.
در این شب معمولاً خانوادههایی که پسر نامزددار دارند، شب چرهای شامل انواع آجیل، شیرینی و میوههای فصل ازجمله انار، خربزه ترش و هندوانه همراه با هدایایی برای عروس در یک بسته بندی قرارداده و روی آن را آذین میبندند که این بسته به نام خوانچه معروف است و آن را به خانه عروس میبرند سال بعد اگرعروس به خانه بخت رفته باشد انجام این عمل برعکس میشود به این معنی که خانواده عروس با همین ترتیب خوانچهای را به خانه داماد برده و این در حالی است که کوتاهی کردن در به جا آوردن این آیین نوعی بی احترامی و عدم توجه به عروس و یا داماد تلقی میشود، گفته میشود اگر خوانچه ارسالی فاقد خربزه ترش باشد عروس خانم به چشم بیحرمتی به آن نگاه میکند.
در کردستان عده قابل توجهی از مردم برای شام دلمه درست میکنند و عدهای نیز در این شب به دلیل خوش یمن بودن از بوقلمون، مرغ و ماهی استفاده میکنند.
شما هم در قسمت نظرات در مورد این مطلب بنویسد بعد از تائید مدیر منتشر خواهد شد