قند و نباتتان بالاست!
دیابت یکی از بیماریهای رایج و رو به رشد دنیای مدرن امروزی است که بیشتر ناشی از تغییر سبک زندگی و نوع تغذیه افراد است.
هماکنون تعداد قابل توجهی از افراد مبتلا به دیابت هستند و تعداد بیشماری نیز در زمره افراد پیشدیابتی قرار دارند. این گروه از جمله افرادی هستند که سطح قند خون آنها به گونهای است که در ۱۰سال آینده ابتلا به دیابت آنها را مسلم و قطعی میکند و بدتر از آن این است که اغلب این گروه از خطری که آنها را تهدید میکند اطلاع ندارند. اما واقعا برای مقابله با دیابت باید چه کرد؟ چه کسانی در معرض خطر ابتلا به دیابت هستند؟ همه این موضوعات بهانهای شد تا هفتهای بهنام این بیماری نامگذاری شود و از ۲۰ تا ۲۶آبانماه جهت شناساندن و افزایش سطح آگاهی در زمینه بیماری دیابت، تلاش شود. با ما همراه شوید اگر میخواهید از این بیماری خاموش قرن در امان بمانید.
از فرهنگسازی تا پیشگیری
«فاکتورهای زیادی در ابتلا به دیابت موثر هستند که باید برای کاهش آنها تلاش کرد.دکتر محمد مهدی گلمکانی مدیرکل سلامت شهرداری تهران با بیان این مطلب میگوید: «به طور مثال نداشتن فعالیت ورزشی و استفاده از غذاهای نامناسب از علل اصلی ابتلا به دیابت است و باید در این زمینه فرهنگسازی شود تا بتوان از بروز این بیماری جلوگیری کرد.»
گلمکانی میگوید: «بیشترین نوع دیابت که مردم گریبانگیر آن هستند نوع۲ است که این نوع دیابت را با تغییر روش زندگی و رژیم ساده و متعادل میتوان کنترل کرد.»
گلمکانی ادامه میدهد: «شمار فراوانی از افراد جامعه ما و جامعه جهانی به بیماری دیابت مبتلا هستند که در صورتی که اندکی بیشتر توجه میکردند و تلاش بیشتری برای پیشگیری از این بیماری میشد هماکنون با این بیماری دست و پنجه نرم نمیکردند. به طور مثال تعداد اعضای کانون پیشگیری از دیابت شهرداری تهران در حال حاضر حدود ۲۷هزار نفر است که این رقم قابل توجهی است و نتیجه سالها تلاش و ممارست است.»
برنامههای هفته دیابت
اما در هفته دیابت قرار است چه خدماتی به شهروندان ارائه شود. گلمکانی در اینباره چنین توضیح میدهد: «به مناسبت هفته ملی دیابت برگزاری کلاس، کارگاه و دورههای آموزشی درباره پیشگیری و کنترل دیابت و عوامل تأثیرگذار بر آن نظیر تغذیه، ورزش و… برگزاری ایستگاه غربالگری دیابت با محوریت کانونهای پیشگیری از دیابت محلات شهر تهران در خانههای سلامت، اماکن عمومی نظیر بوستانها، فرهنگسراها، مساجد، میادین میوه و ترهبار، ایستگاههای مترو، پایانههای اتوبوسرانی استقرار مییابد. همچنین ایستگاه سلامت در سطح شهر تهران به منظور اطلاعرسانی وآموزش درباره دیابت و نحوه پیشگیری از آن، ویزیت و مشاوره رایگان، اندازهگیری فشارخون و… در خانههای سلامت و بوستانها و اماکن عمومی وابسته به شهرداری تهران برپا و مستقر میشود.»
مدیرکل سلامت شهرداری تهران با اشاره به سایر برنامههای این هفته میافزاید: «در این هفته برنامهها با اولویت پیشگیری و با هدف آموزش و اطلاعرسانی برای آگاهی مردم منطقه و پیشگیری از این بیماری در خانههای سلامت محلههای مختلف منطقه برپا میشود. برگزاری جشنواره غذای سالم به عنوان عنصری مهم در پیشگیری از دیابت نیز در این هفته در محلههای مختلف پایتخت با حضور بانوان محلهها برپا میشود. همچنین از دیگر فعالیتهایی که در این هفته انجام میشود جذب افراد دیابتی و انجام بعضی از برنامهها توسط این افراد است و به نوعی مشارکت آنها را در برنامههایمان خواهیم داشت.»
اولویت آموزش دانشآموزان
تجربه نشان داده که آموزش به کودکان و نوجوانان همواره با دستاوردهای بسیار قابل توجهی همراه بوده و به همین سبب آموزش به دانشآموزان در اولویت برنامههای مدیریت شهری قرار گرفته است. مدیرکل سلامت شهرداری تهران با اشاره به برنامههای ویژه در میان دانشآموزان میگوید: «رویکرد ما آموزش دانشآموزان از طریق نمایش، بازیهای ایستگاهی و تحرکی و بازیهایی است که فعالیت بدنی داشته باشند.»
کمپین روبان آبی چیست؟
کمپین روبان آبی یکی از برنامههایی است که در این هفته انجام میشود. گلمکانی میگوید: «این کمپین با هدف اطلاعرسانی، حساسسازی و تغییر رفتار جامعه و استفاده از انگیزهای که در گروه ایجاد میشود طراحی شده و اعضای این کمپین میآموزند که دیابت نوعی بیماری است که سلامت انسان را تهدید میکند و همچنین کاهش وزن و حفظ وزن مناسب، انجام ورزش روزانه، پیروی از رژیم غذایی سالم و همه این تغییرات ساده در زندگی روزمره نقش مهمی در پیشگیری از دیابت دارد.»
وی درباره ویژگیهای این کمپین میافزاید: «ایجاد انگیزه برای شرکت در کار گروهی، استفاده از نماد تعهد یا همان بستن روبان آبی کل جامعه به عنوان مخاطب (دیابتی و غیردیابتی) و اطلاع از فعالیتها و سفیران روبان آبی از ویژگیهای این کمپین است.
وی از تشکیل زنجیرۀ انسانی به شکل حلقۀ آبی در مناطق ۲۲گانه شهر تهران در هفتۀ ملی دیابت نیز خبر داده و میگوید: «برگزاری ورزش صبحگاهی بهعنوان یکی از عوامل تأثیرگذار و پیشگیریکننده از دیابت، برگزاری پیادهروی نمادین و حساسسازی جامعه نسبت به بیماری دیابت با همکاری واحدهای ذیربط و برگزاری اردوهای آموزشی، تفریحی، فرهنگی و زیارتی برای اعضای کانونهای پیشگیری از دیابت در سطح مناطق ۲۲گانۀ شهرداری تهران، از دیگر برنامههای این هفته به شمار میرود.»
روبان آبیها چهکار میکنند؟
این کمپین ویژه هفته ملی دیابت بوده و روشی خلاقانه است که در آن تلاش میشود شهروندان تهرانی، زندگی سالمتری را تجربه کنند. ضمن اینکه در این کمپین به شهروندان کمک میشود تا به سبک زندگی سالم (جهت پیشگیری از دیابت) ترغیب شوند. همچنین مخاطبان ۶مرحله را طی میکنند تا روبان آبی بر دست کنند که این شش گام عبارتند از:
دانستن شیوع زیاد دیابت
دانستن اهمیت تشخیص به موقع و کنترل بیماری دیابت
محاسبه شدت در خطر بودن هر فرد برای ابتلا به دیابت
دانستن راهکارهای پیشگیری از دیابت
قول دادن و امضا کردن برای انجام کاری عملی جهت پیشگیری از دیابت
بستن روبان آبی
تغییر سبک زندگی در مهار دیابت
شکلگیری و توسعه پدیده شهرنشینی، تغییر الگوی غذایی و کاهش تحرک و فعالیت بدنی مناسب، شرایط مساعدی را برای افزایش میزان قند خون و ابتلا به بیماری دیابت پدید آورده است. با روند زندگی شهرنشینی و صنعتی، بیماریهای بسیاری گریبانگیر انسانها شده است. دیابت یکی از این بیماریهاست که در سالهای اخیر نیمی از جمعیت جهان را به خود مبتلا کرده است. در واقع در بیماری دیابت به علت ترشح ناکافی انسولین که یکی از مهمترین هورمونهای بدن به حساب میآید، میزان قند خون از حد طبیعی خارج میشود. دیابت یکی از بیماریهای جدی در دنیاست و بسیاری از مردم در جهان به این بیماری مبتلا میشوند. از آنجایی که دیابت نوعی بیماری است که اثرات مختلفی روی بدن میگذارد و زندگی فرد را تحت تاثیر قرار میدهد، باید سعی کنیم این بیماری را کنترل کنیم. دیابت علاوه بر اینکه یک بیماری مزمن است و مشکلات زیادی برای فرد ایجاد میکند میتواند موجب از کارافتادگی اعضای بدن نیز شود که همین نکته خسارت زیادی به کشور و نیروی کار آن وارد کند. پیشگیری از چنین بیماریهایی یکی از ضروریترین اقداماتی است که باید در کشور انجام شود. انتخاب سبک زندگی با چشمانداز دستیابی به تندرستی در خانوادههای ایرانی؛ چون در نهایت این ما هستیم که انتخاب میکنیم چه بخوریم، چه بیاشامیم، برای چاقی و اضافه وزنمان چه تدبیری بیندیشیم، میزان خواب شبانهمان را چگونه تنظیم کنیم و چطور ورزش را در برنامه زندگیمان داشته باشیم. اینها همه سبک زندگی ما را تعیین میکنند.
آشنایی با دیابت نوع یک و ۲
دیابت بیماری ناشی از میزان بالای قند موجود در خون است. افزایش قند خون زمانی رخ میدهد که لوزالمعده هورمون انسولین ترشح نمیکند و یا اینکه مقدار ترشح آن ناکافی و بیتاثیر است. انسولین هورمون محرک سلول بوده و آن را وادار به جذب و یا ذخیره قند خون میکند. بر این اساس اگر انسولین کافی برای جذب و یا ذخیره گلوکز (قند) وجود نداشته باشد، میزان قند خون بهطور غیرطبیعی بالا رفته و در نتیجه منجر به بیماری قند یا دیابت میشود. علائم بالا رفتن غیرطبیعی قند خون شامل ادرار زیاد، ضعف، خستگی و گرسنگی زیاد است که اگر فرد متوجه آن نشود و در صدد معالجه برنیاید، در درازمدت تبدیل به بیماری قند کامل و کنترلنشده خواهد شد که صدمات و عوارض جدی قلبی، عروقی، کلیوی و چشمی به دنبال دارد. بهطور کلی دو نوع بیماری قند یا دیابت وجود دارد:
• نوع یک که در آن بدن یا انسولین تولید نمیکند و یا اینکه انسولین کم تولید میکند. فقط ۵ تا ۱۰درصد دیابتها از نوع یک هستند و بیشتر در کودکان دیده میشود. در این نوع، بیمار باید روزانه انسولین تزریق کند.
• نوع دو که در آن بدن مقداری انسولین تولید میکند ولی سلولها به آن پاسخ نمیدهند. در حدود ۹۰ تا ۹۵درصد دیابتها از نوع دو است. این نوع دیابت بیشتر در مردان بالای ۴۰سال که چاق هستند دیده میشود. میلیونها نفر از مردم در سرتاسر دنیا مبتلا به دیابت نوع دو هستند ولی از وجود آن خبر ندارند. همچنین دیابت نوع دو به آهستگی ایجاد شده و علائم کمتری نیز ایجاد میکند. معمولا هنگام تشخیص دیابت نوع دو، بهطور متوسط ۵سال از ابتلا به این بیماری میگذرد. در شروع، علائم شبیه دیابت نوع یک است ولی چون به آهستگی ایجاد میشود معمولا توجه بیمار را به خود جلب نمیکند.
روز جهانی دیابت چه روزی است؟
سازمان بهداشت جهانی همراه فدراسیون بینالمللی دیابت از سال۱۹۹۱، روز ۱۴ نوامبر برابر با ۲۳آبان هر سال را با نام «روز جهانی دیابت» نامگذاری کردهاند تا به این بهانه روزی هم برای بالابردن سطح اطلاعات و آگاهی همه مردم دنیا از این بیماری شایع داشته باشیم و همراه با ۱۶۰کشور جهان با بیماران دیابتی همصدا شویم. اگرچه دیابت درمانپذیر نیست، اما قابل کنترل است. روز ۱۴نوامبر در واقع سالروز تولد دکتر فردریک بانتینگ است. او محققی است که با همکاری چارلز بست برای اولین بار در سال۱۹۲۲ انسولین را برای درمان افزایش قند خون بیماران دیابتی معرفی کرد. سازمان بهداشت جهانی از سال۲۰۰۹ برنامههای روز جهانی دیابت را بر دو اصل آموزش و پیشگیری از دیابت بنا نهاده که این خود نشاندهنده میزان اهمیت این دو موضوع است.
فرهنگ شهر
شما هم در قسمت نظرات در مورد این مطلب بنویسد بعد از تائید مدیر منتشر خواهد شد