چگونه گردشگران کردستان را راهنمایی کنیم؟

چرا تهیه نقشه؟
ابتدا باید بدانیم هدف از طراحی و توزیع راهنمای گردشگری در استان چیست، از آنجا که نقشه از دیرباز یکی از مهم‌ترین ابزارهای رسیدن به اهداف و مقاصد گردشگری برای گردشگران بوده است، می‌توان گفت نقشه یکی از ملزومات و تسیهلات سفر به شمار می‌رود.
گردشگر با کمک نقشه می‌تواند با صرف هزینه و زمانی کمتر به هدف مورد نظر خود برسد، به همین دلیل نقشه یک راهنمای مطمئن است که گردشگر به آن استناد می‌کند، پس لازم است شرایطی خاص و جدا از سایر نقشه‌هایی داشته باشد که با اهداف دیگر طراحی می‌شود. در اینجا به برخی از نکات دارای اهمیت در این راستا می‌پردازیم.

نکات مورد توجه در نقشه
در نقشه راهنمای گردشگری، باید مسافت‌ها و مسیرها با توجه به نیاز گردشگران به درستی در آن درج شود، اماکن اقامتی، پذیرایی و امدادی نیز باید با دقت کامل در نقشه‌ها درج شود و درواقع هر آنچه که سفر و مسافرت به آن وابسته است در نقشه‌ها آن نیز با دقت کامل لحاظ شود. ‌ـ با توجه به اینکه رنگ‌هایی که در نقشه به کار می‌رود در ذهن گردشگران به‌صورت غیرمستقیم تأثیر می‌گذارند، پس انتخاب رنگ‌های شاد و گرم بر رنگ‌های سرد ارجحیت دارد، البته ناگفته نماند باید در طراحی نقشه، جامعه هدف را نیز مدنظر قرار داد. اهمیت و قدرت تأثیرگذاری رنگ‌ها در جذب گردشگر، امروزه به‌عنوان یکی از اولویت‌های تبلیغاتی در طراحی نقشه‌ها به کار می‌رود، همچنین یکی از دلایل عامه‌پسند بودن گردشگری و سفر، استفاده از رنگ‌هایی است که سبب ایجاد انگیزه و برانگیختن نیازهای درونی و جسمانی افراد شود و در بیشتر زیرمجموعه‌های این صنعت، به‌صورت کاملا حرفه‌ای استفاده می‌شود.
معرفی مراکز تفریحی، گردشگری، زیبایی‌ها و طبیعت و آثار فاخر فرهنگی، تاریخی و هنری یکی از مهم‌ترین ارکان نقشه راهنمای گردشگری است که بر همین اساس باید در معرفی این مکان‌ها و انتخاب متن آنها، نوع جاذبه، در دسترس بودن جاذبه، امکانات رفاهی مورد نیاز گردشگران در محل جاذبه‌ها را که در خواننده آن ایجاد انگیزه می‌کند، مد نظر طراحان نقشه باشد.

انواع نقشه راهنمای گردشگری
نقشه‌های راهنمای گردشگری را می‌توان به انواع نقشه معرفی محل یا مقصد یا کشور به‌صورت کلی و کامل، نقشه معرفی صرفا آثار تاریخی، نقشه راهنمای صرفا آثار و جاذبه‌های فرهنگی، نقشه راهنمای صرفا جاذبه‌های طبیعی، نقشه معرفی صرفا آثار تفریحی، نقشه معرفی صرفا یک اثر تاریخی، یا فرهنگی یا طبیعی یا تفریحی، نقشه راهنمای گردشگری ویژه کودکان و نقشه راهنمای گردشگری ویژه معلولان تقسیم‌بندی کرد.
‌علاوه بر مواردی که در همه نقشه‌ها مدنظر است باید در طراحی نقشه راهنمای گردشگری، موضوع‌های روانشاسی را نیز مدنظر قرار داد، چراکه یک نقشه به‌صورت غیرمستقیم می‌تواند یک تمدن را به خوبی معرفی کند یا بالعکس، پس لازم است یک شخصیت والای فرهنگی، تاریخی در ذهن گردشگر ایجاد کنیم.
‌ـ در نقشه گردشگری به دلیل اهمیت معرفی بهتر یک اثر تاریخی، فرهنگی و تفریحی نباید از کاستی‌ها، مشکلات و واژه‌هایی که تداعی‌کننده ناملایمات است، استفاده کرد. درواقع می‌توان در تعریف نقشه گردشگری گفت چنین نقشه‌ای باید برای معرفی خدمات به گردشگران، جذب و ترغیب آنها برای مسافرت به یک مقصد طراحی شود.

لزوم رعایت برخی نکات در نقشه گردشگری
‌بحث‌هایی که اصولا در سایر نقشه‌ها در نظر گرفته می‌شود، در نقشه گردشگری نیز باید وجود داشته باشد که از این موضوع‌ها می‌توان به راهنمای نقشه به معنای توضیح جزئیات هر رنگ به‌صورت نماد یا رده‌بندی اشاره کرد، به‌طوری که بدون این راهنما، رنگ‌ها هیچ مفهومی برای بیننده ندارد.

جهت شمال
جهت شمال نیز دیگر موضوعی است که در طراحی نقشه گردشگری باید به آن توجه کرد. هدف این علامت یا نشانه، مشخص کردن جهت‌های جغرافیایی است و به بیننده امکان می‌دهد نقشه را بر اساس شمال جغرافیایی توجیه کند. بیشتر نقشه‌ها، جهت شمال را در بالای صفحه نشان می‌دهند.

مقیاس
از دیگر موضوع‌های مهم در نقشه گردشگری می‌توان به مقیاس اشاره کرد. مقیاس درواقع ارتباط بین قالب داده‌ها با اندازه‌های آنها را در دنیای واقعی شرح می‌دهد. انتخاب مقیاس از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و درحقیقت توصیف یک نسبیت است که ممکن است واحد به واحد یا از یک واحد اندازه‌گیری به یک واحد دیگر نشان داده شود. رونگاشت نیز اطلاعات مهمی را در نقشه شامل می‌شود. در این قسمت از نقشه، توضیحاتی درباره منبع و مبلغ، اطلاعات طرح و هرگونه توصیفی که مورد نیاز است، جای می‌گیرد. برای مثال رونگاشت، می‌تواند منبع و تاریخ داده‌ها را مشخص کند و به بیننده یاری می‌رساند تا استفاده از نقشه را برای اهداف خویش تعیین کند.

مراقبت از نقشه‌ها
همه نقشه‌ها باید به درستی جمع شوند. نقشه‌ها باید برای کوچک‌تر شدن و قابل حمل بودن «تا» شوند و به راحتی مورد استفاده قرار گیرند. همه موارد یاد شده به علاوه استفاده از عکس‌های زیبا و کاربرد طراحی خلاقانه در نقشه، می‌تواند گامی مثبت در معرفی یک سرزمین به‌صورت دقیق و مناسب به گردشگران داخلی یا خارجی باشد. البته تاکنون تکنولوژی و پیشرفت‌های امروزی و راه‌اندازی نقشه‌های آنلاین و سه بعدی در فضای مجازی، نتوانسته است به‌صورت کامل جایگزین نقشه‌ای باشد که از تاریخ کاربرد آن هزاران سال می‌گذرد.