گیاهان خوراکی در دیواندره

قارچ، کنیوال (تره کوهی)، گیلاخه (تره وحشی)، شنگ، پله شوانه،که نگه ر (کنگر)، ریواس (ریواس)،کول، کاشمه (کرفس کوهی)، منه، گوشت برخیله، قازیاخه (غازیاغی)، موسیر از جمله گیاهان بهاری خوشمزه منطقه دیواندره هستند که در غذاهای مختلف و گاها بصورت خام مورد استفاده قرار می گیرند

عدالت خبر، فصل بهار یک از فصل های بسیار زیبا در شهرستان دیواندره است این زیبایی را کوه ها و دشت های مرتفع به وجود آورده اند. آب و هوای این منطقه باعث شده کوه های چهل چشمه و دشت مرتفع سارال پوشیده از انواع گیاهان دارویی باشد. به گفته متخصصان پوشش گیاهی مناطق دیواندره بکر و تحقیقات زیادی در مورد گیاهانی که در این مناطق رشد می کند وجود دارد.

به دلیل آب و هوای مناسب و کوهستانی بودن منطقه در فصل بهار بویژه ماه های اردیبهشت و خرداد تمامی کوه های شهرستان دیواندره سرسبز و دیدنی میشوند خاصتاً مخملی بودن مناطق سارال و چهل چشمه گردشگران و بازدیدکنندگان زیادی را بخود جلب می کند.

مردم این منطقه و روستاهای پایه کوه ها در این فصل گیاهان خوراکی متنوعی از مراتع برداشت می کنند. برخی از برداشت کنندگان برای یک یا چند وعده غذایی این گیاهان را برای خانواده خود برداشت می کنند. اما افراد دیگری هستند که از این راه کسب درآمد می کنند و گیاهان برداشت شده را به بازارهای دیواندره و سنندج منتقل می کنند. البته گاها شنیده می شود که برخی از برداشت های وسیع به کوردستان عراق صادر می شود.

گیاهان بهاری دیواندره با معنی فارسی آن

قارچ، کنیوال (تره کوهی)، گیلاخه (تره وحشی)، شنگ، پله شوانه،که نگه ر (کنگر)، ریواس (ریواس)،کول، کاشمه (کرفس کوهی)، منه، گوشت برخیله، قازیاخه (غازیاغی)، موسیر از جمله گیاهان بهاری خوشمزه منطقه دیواندره هستند که در غذاهای مختلف و گاها بصورت خام مورد استفاده قرار می گیرند. این گیاهان در فصل بهار برای درست کردن غذاهای محلی طرفداران زیادی دارند.

گل گاو زبان، هه زوه ( آویشن کوهی)، گل کبود، گول حاجیانه (بابونه)، چه ق چقه (کاسنی)، خاکشیر و غیره نیز گیاهان دارویی هستند که به طریق مختلف از جمله دمنوش مورد استفاده قرار می گیرند. این نوع گیاهان نیز در چهل چشمه و سارال وجود دارند. گاهاً نیز این گیاهان در فصل بهار برداشت و به صورت فریز یا خشک کردن نگهداری می شوند. برخی از آنها نیز در شهرهای مرکز کشور عرق گیری می شوند و در شکلی جدید به بازار بر می گردند.

برداشت بی رویه گیاهان خوراکی

یکی از دغدغه حافظان محیط زیست و حامیان منابع طبیعی برداشت بی رویه این گیاهان به شکل های مختلف امروزی است. برخی اوقات در تعدادی از روستاها برای دریافت سود بیشتر اقدام به شخم زدن مراتع با استفاده از تراکتور و ادوات کشاورزی برداشت گیاهان انجام می شود. در چند روستای بخش سارال دیواندره صبح زود مردم به کوه ها می روند و در حجم بالایی گیاه برداشت می کنند. آنها را به داخل روستا انتقال می دهند و دلالان با استفاده از ماشین های باری آن را به شهرهای اطراف منجمله سنندج، دیواندره و سقز انتقال می دهند.

شنیده شده است تعدادی از این دلالان گیاهان را برای فرستادن به کوردستان عراق به مرزها انتقال می دهند. گیاهان این منطقه از طعم و بوی منحصری برخوردار هستند.

تبدیل مراتع به زمین های کشاورزی و اجرای طرح ها در اراضی ملی در طول سالیان باعث شده از سطح با کیفیت مراتع دیواندره کاسته شود. با اینکه در دهه های اخیر پوشش گیاهی مناطق سارال و چهل چشمه درجه یک بود امروز به دلیل موارد ذکر شده به درجه دو و سه تبدیل شده است.

اطلاعاتی مختصر در ارتباط با تعدادی از گیاهان منطقه سارال دیواندره که در یک تحقیق بدست آمده است:

۱ خاکشیر

نام عمومی: Flixweed  نام علمی Descurainia Sophia، که با نام خاکشیر  شناخته می‌شود، گیاهی یکساله یا دوساله از تیره شب بویان است

۲- آویشن(مرزه)

آویشن یا آزربه (نام علمی: Thymus) سرده‌ای از تیره نعناعیان است. آویشن حدود ۳۵۰ گونه دارد. در ایران ۱۴ گونه گیاه معطر و چند ساله دارد

۳- پونه(پونگه)

پونه کوهی (Origanum vulgare) گیاهی معطر از خانواده نعناعیان است که با نام‌های آویشن کوهی و فودنج جبلی نیز شناخته می‌شود

۴- کما(که ما)

آنقوزه، کما، باریجه که با (نام علمی:( Ferula) یا مترادف نام علمی : Schumannia  نیز شناخته می‌شود، یک سرده از تیره چتریان است

۵- بابونه(گلاله حاجیه)

بابونه نامی‌عمومی‌است که برای انواع مختلفی از گیاهان هم‌خانواده با مینای چمنی (از تیره کاسنیان) به کار می‌رود

۴-۶- علف چای(گول که وو)

گل راعی، هوفاریقون، گل شهناز، علف چای (نام علمی: (Hypericum perforatumگیاهی علفی، گلدار و پایا از تیره گل‌راعیان است که معمولاً به صورت خودرو  در میان کشتزارهای گندم و ذرت یافت می‌شود

۷- ختمی(گل هیرو)

ختمی‌ (نام علمی: Alcea) سرده‌ای از گیاهان است از تیره پنیرکیان چند ساله و خودرو، گل و میوه و ریشه آن مصرف دارویی دارد.

-۸- کاسنی(چقچقه)

کاسنی گیاهی است از راسته گل مینا (Asterales) تیره گل‌ستاره‌ای‌ها (Asteraceae) از رده کاسنی‌ها (Cichorium). از این گیاه دو گونه کِشتی و چهار تا شش گونه وحشی موجود است.

۹- بومادران(بیژانگ)

بومادران گیاهی است علفی و یکساله، دارای ساقه و شاخه‌های راست به ارتفاع ۲۵ تا ۶۰ سانتیمتر که در نواحی بحرالروم (مدیترانه) و غالب نقاط ایران می‌روید

۱۰- مریم گلی

مریم گلی نام علمی:( Salvia officinalis)  گیاهی است چند ساله و علفی، ریشه راست و دارای انشعابات فراوان ساقه راست و ارتفاع آن بین ۸۰–۵۰ سانتی‌متر است

بخش سارال یکی از سه بخش زیبای شهرستان دیواندره است که با جمعیتی نزدیک به ۱۲هزار نفر و ۴۹ روستا حدود ۳۰ درصد از مساحت دیواندره را تشکیل داده است.

۳۷۴هزار هکتار از مساحت استان کردستان را جنگل و یک میلیون و ۴۱۴ هزار هکتار را مراتع پوشانده است.

 

شما هم در قسمت نظرات در مورد این مطلب بنویسد بعد از تائید مدیر منتشر خواهد شد