عدالت نامه مرکز آموزش حقوق به زبان ساده
«من سالها برای زندگی مشترک کارهای خانه را انجام دادهام؛ آیا قانوناً میتوانم بابت این کارها از شوهرم پول بگیرم؟» این سؤال برای بسیاری از زنانی که سالها زندگی مشترک داشتهاند مطرح میشود؛ بهخصوص زمانی که بحث طلاق پیش میآید. پختوپز، نظافت خانه، شستوشوی لباسها، رسیدگی به فرزندان و بسیاری از کارهایی که در طول سالهای زندگی مشترک انجام میشود، ممکن است از نظر عرفی بخشی از وظایف روزمره خانواده تلقی شود؛ اما از نظر حقوقی، هر کاری که زن در خانه انجام میدهد الزاماً رایگان و بدون حق مالی نیست. قانون برای شرایط خاصی، امکان مطالبه اجرتالمثل ایام زوجیت را پیشبینی کرده است.
اما این حق شرایط مشخصی دارد و نباید آن را با مهریه، نفقه یا نحله اشتباه گرفت. در این مقاله از عدالت نامه، اجرتالمثل را به زبان ساده بررسی میکنیم و توضیح میدهیم چه زمانی زن میتواند بابت کارهایی که در دوران زندگی مشترک انجام داده، اجرت دریافت کند.
اجرتالمثل ایام زوجیت به زبان ساده یعنی چه؟
اجرتالمثل یعنی مبلغی که بابت انجام کاری که عرفاً دارای ارزش مالی است، با توجه به شرایط و عرف، تعیین میشود. در موضوع خانواده، منظور از اجرتالمثل ایام زوجیت، مبلغی است که ممکن است بابت کارهایی که زن در طول زندگی مشترک انجام داده و شرعاً بر عهده او نبوده، با وجود شرایط قانونی مطالبه شود.
بنابراین این تصور که:
«زن چون همسر است باید تمام کارهای خانه را رایگان انجام دهد»
از نظر حقوقی همیشه درست نیست.
آیا زن بابت همه کارهای خانه اجرت میگیرد؟
خیر. برای مطالبه اجرتالمثل، صرف انجام کارهای خانه کافی نیست. شرایط قانونی دیگری نیز باید وجود داشته باشد. یکی از مهمترین مستندات، تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی است که درباره کارهایی که زن در منزل شوهر انجام داده، مقررات خاصی را پیشبینی کرده است. بر اساس این مقرره، در شرایطی که زن کارهایی را که شرعاً بر عهده وی نبوده و عرفاً برای آن کار اجرتالمثل باشد، به دستور زوج و بدون قصد تبرع انجام داده باشد، امکان استحقاق اجرتالمثل مطرح میشود.
بنابراین چند مفهوم مهم در کنار هم قرار میگیرند:
کار باید شرعاً بر عهده زن نباشد؛
عرفاً برای آن کار اجرت وجود داشته باشد؛
کار به دستور شوهر انجام شده باشد؛
زن قصد تبرع و انجام رایگان کار را نداشته باشد؛
شرایط مقرر قانونی احراز شود.
ماده ۳۳۶ قانون مدنی درباره اجرتالمثل چه میگوید؟
ماده ۳۳۶ قانون مدنی یک قاعده عمومی درباره اجرت کار دارد.
این ماده بیان میکند که اگر شخصی بر حسب امر دیگری کاری انجام دهد که عرفاً برای آن کار اجرتی باشد، عامل مستحق اجرت خواهد بود؛ مگر اینکه معلوم شود قصد تبرع داشته است.
اما درباره زن خانهدار، تبصره ماده ۳۳۶ اهمیت ویژهای دارد.
این تبصره بهطور خاص شرایط مطالبه اجرتالمثل کارهای انجامشده توسط زن در منزل زوج را مورد توجه قرار داده است.
به همین دلیل، در پروندههای خانواده، ماده ۳۳۶ و تبصره آن از مهمترین مستندات قانونی اجرتالمثل محسوب میشوند.
آیا اجرتالمثل فقط هنگام طلاق قابل مطالبه است؟
خیر. این تصور که اجرتالمثل فقط زمانی مطرح میشود که زن و شوهر بخواهند طلاق بگیرند، دقیق نیست. اما در پروندههای طلاق، موضوع اجرتالمثل اهمیت بیشتری پیدا میکند و ممکن است به عنوان یکی از حقوق مالی زن مورد بررسی قرار گیرد. بنابراین، زن در صورت وجود شرایط قانونی میتواند درباره اجرتالمثل ایام زوجیت اقدام کند؛ حتی اگر موضوع طلاق به شکل خاصی مطرح نشده باشد.
اجرتالمثل چه تفاوتی با مهریه دارد؟
این دو حق کاملاً متفاوت هستند.
مهریه : مهریه مالی است که در زمان ازدواج برای زن تعیین میشود و زن با وقوع عقد مالک آن میشود.
اجرتالمثل: اجرتالمثل مربوط به کارهایی است که زن در دوران زندگی مشترک انجام داده و با وجود شرایط قانونی، بابت آنها مستحق اجرت شناخته میشود.
بنابراین:
گرفتن مهریه باعث از بین رفتن خودکار اجرتالمثل نمیشود.
این دو حق مبنای متفاوتی دارند.
تفاوت اجرتالمثل با نفقه چیست؟
نفقه برای تأمین نیازهای زندگی زن است. مطابق ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی، نفقه میتواند شامل مسکن، لباس، غذا، اثاث منزل و هزینههای درمانی و بهداشتی و سایر نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن باشد. اما اجرتالمثل، پاداش یا هزینه کارهایی است که زن انجام داده است و با شرایط خاص قانونی قابل مطالبه است.
بنابراین:
نفقه = هزینه زندگی
اجرتالمثل = اجرت کارهای واجد شرایط قانونی
آیا خانهدار بودن زن مانع دریافت اجرتالمثل است؟
خیر. خانهدار بودن زن نه تنها مانع مطالبه اجرتالمثل نیست، بلکه بسیاری از پروندههای اجرتالمثل مربوط به زنانی است که سالها در خانه کار کردهاند.
اما خانهدار بودن بهتنهایی نیز کافی نیست.
باید شرایط قانونی مطالبه اجرتالمثل احراز شود.
آیا زن شاغل هم میتواند اجرتالمثل بگیرد؟
بله، شاغل بودن زن بهخودیخود مانع مطالبه اجرتالمثل نیست. ممکن است زنی شغل خارج از خانه داشته باشد و در عین حال در طول زندگی مشترک، کارهای منزل را نیز انجام داده باشد. در چنین شرایطی، باید بررسی شود چه کارهایی انجام شده، چه مدت انجام شده و آیا شرایط مقرر قانونی برای استحقاق اجرتالمثل وجود دارد یا خیر.
آیا داشتن خدمتکار روی اجرتالمثل تأثیر دارد؟
ممکن است داشته باشد. فرض کنید خانوادهای برای انجام بخشی از امور منزل خدمتکار داشتهاند و زن بخش دیگری از کارها را انجام داده است. در چنین شرایطی، میزان و نوع کارهایی که زن شخصاً انجام داده اهمیت پیدا میکند. کارشناس در صورت ارجاع پرونده، شرایط واقعی زندگی مشترک را بررسی میکند.
آیا نگهداری از فرزندان هم جزو اجرتالمثل محسوب میشود؟
موضوع نگهداری و تربیت فرزندان باید با توجه به شرایط پرونده بررسی شود. نمیتوان گفت هر فعالیتی که زن برای فرزندان انجام داده، به صورت خودکار دارای اجرتالمثل است. در پرونده واقعی، نوع کار، شرایط زندگی، سن فرزندان، مدت انجام فعالیتها و سایر عوامل میتواند مورد توجه قرار گیرد.
آیا آشپزی و نظافت خانه شامل اجرتالمثل میشود؟
این کارها میتوانند در ارزیابی اجرتالمثل مطرح شوند، مشروط بر اینکه شرایط قانونی وجود داشته باشد. برای مثال، اگر زن سالها امور منزل را انجام داده باشد و این امور طبق شرایط قانونی واجد ویژگیهای لازم برای مطالبه اجرتالمثل باشند، کارشناس میتواند ارزش آنها را بررسی کند.
اما هیچ فرمولی وجود ندارد که بگوییم:
«هر سال خانهداری = فلان مبلغ»
مبلغ اجرتالمثل زن در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
مبلغ ثابت و یکسانی برای تمام زنان وجود ندارد.
این یکی از مهمترین نکاتی است که در این زمینه باید به آن توجه کرد.
مبلغ اجرتالمثل ممکن است تحت تأثیر عواملی مانند:
مدت زندگی مشترک
میزان و نوع کارهای انجامشده
تعداد فرزندان
شرایط خانوادگی
عرف منطقه
وضعیت اجتماعی و اقتصادی
میزان خدمات انجامشده
و نظر کارشناس
قرار گیرد.
به همین دلیل، اعلام یک عدد ثابت برای همه پروندهها صحیح نیست.
چه کسی مبلغ اجرتالمثل را تعیین میکند؟
در پروندههایی که موضوع نیاز به ارزیابی تخصصی داشته باشد، دادگاه میتواند موضوع را به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع دهد. کارشناس با بررسی شرایط پرونده، مدت زندگی مشترک و کارهای انجامشده، مبلغ پیشنهادی خود را اعلام میکند. دادگاه نیز پس از بررسی نظر کارشناسی و سایر مدارک و ادله، تصمیم قانونی خود را اتخاذ میکند.
آیا نظر کارشناس قطعی است؟
خیر. نظر کارشناس بخشی از فرآیند رسیدگی است و الزاماً به این معنا نیست که دادگاه بدون بررسی آن همان مبلغ را میپذیرد.
در صورت وجود شرایط قانونی، امکان اعتراض به نظریه کارشناسی نیز وجود دارد. بنابراین اگر زن یا شوهر معتقد باشند نظریه کارشناسی با واقعیت زندگی مشترک مطابقت ندارد، میتوانند در چارچوب مقررات مربوط، اعتراض خود را مطرح کنند.
آیا برای اجرتالمثل باید ثابت شود شوهر دستور انجام کارها را داده است؟
یکی از نکات مهم تبصره ماده ۳۳۶، بحث دستور زوج است.
در پرونده اجرتالمثل، موضوع انجام کار به دستور شوهر و بدون قصد تبرع اهمیت دارد.
اما اثبات این موضوع همیشه به معنای وجود یک دستور کتبی نیست.
طبیعت زندگی مشترک باعث میشود موضوعات خانوادگی غالباً به شکل شفاهی و عرفی اتفاق بیفتند.
بنابراین بررسی شرایط واقعی زندگی مشترک، اظهارات طرفین، قرائن و سایر ادله میتواند اهمیت داشته باشد.
«قصد تبرع» یعنی چه؟
تبرع در اینجا یعنی شخص کاری را رایگان و بدون انتظار دریافت اجرت انجام دهد. یکی از مسائل مهم در اجرتالمثل این است که آیا زن کارها را با قصد رایگان انجام داده یا شرایط به گونهای بوده که قانوناً بتوان برای آنها اجرت در نظر گرفت.
این موضوع میتواند در رسیدگی قضایی مورد بررسی قرار گیرد.
اگر زن خودش با علاقه کارهای خانه را انجام داده باشد چه؟
علاقه داشتن به زندگی خانوادگی بهتنهایی مساوی با اسقاط تمام حقوق مالی نیست. اما اگر شرایط پرونده نشان دهد که زن کارها را با قصد تبرع و رایگان انجام داده است، این موضوع میتواند در استحقاق اجرتالمثل مؤثر باشد. تشخیص موضوع با توجه به ادله و شرایط پرونده انجام میشود.
آیا زن باید رسید یا مدرکی برای کارهای خانه داشته باشد؟
طبیعتاً کسی برای آشپزی، نظافت یا شستن لباسها رسید دریافت نمیکند.
بنابراین اثبات موضوع اجرتالمثل فقط به رسید مالی محدود نیست.
قرائن و شواهد مختلف میتوانند اهمیت داشته باشند، از جمله:
مدت زندگی مشترک
تعداد فرزندان
وضعیت منزل
اظهارات طرفین
شهادت یا اطلاعات اشخاص در موارد قابل استناد
شرایط زندگی مشترک
نظریه کارشناس
آیا اجرتالمثل به زنانی که چند سال ازدواج کردهاند تعلق میگیرد؟
مدت ازدواج یکی از عوامل مهم در ارزیابی است. طبیعی است که وضعیت زنی که ۲۰ سال زندگی مشترک داشته با زنی که شش ماه از ازدواجش گذشته، از نظر حجم و مدت کارهای انجامشده یکسان نباشد. اما صرف طولانی بودن ازدواج نیز به تنهایی باعث ایجاد مبلغ مشخصی نمیشود.
اگر زن خودش کارهای خانه را انجام نداده باشد چه؟
در این صورت طبیعی است که ارزیابی اجرتالمثل تحت تأثیر قرار گیرد.
مثلاً اگر بخش عمده کارهای خانه توسط خدمتکار انجام شده باشد، میزان کاری که زن شخصاً انجام داده باید مشخص شود.
اجرتالمثل بابت کار انجامشده مطرح میشود، نه صرفاً بابت عنوان «همسر بودن».
آیا اجرتالمثل به زن در طلاق توافقی هم تعلق میگیرد؟
در طلاق توافقی، اصل بر این است که زوجین درباره حقوق مالی یکدیگر توافق میکنند.
بنابراین اگر قرار است اجرتالمثل پرداخت شود، میزان و نحوه پرداخت آن میتواند در توافقات زوجین مشخص شود.
اما اگر زن در توافق خود از برخی حقوق مالی صرفنظر کند، باید متن توافق با دقت بررسی شود.
بهخصوص نباید زن بدون اطلاع از آثار حقوقی عبارتهای کلی مانند «تمام حقوق مالی خود را بخشیدم» را امضا کند.
آیا در طلاق از طرف مرد، اجرتالمثل مطرح میشود؟
بله، موضوع اجرتالمثل میتواند در پرونده طلاق از طرف شوهر مطرح شود. قانون در تبصره ۶ ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق شرایطی را درباره حقوق مالی زن از جمله اجرتالمثل پیشبینی کرده است. البته شرایط قانونی این موضوع باید با نوع طلاق و نحوه طرح پرونده تطبیق داده شود.
آیا در طلاق از طرف زن هم اجرتالمثل وجود دارد؟
این موضوع به نوع پرونده و مبنای طلاق بستگی دارد.
نباید تصور کرد که با هر نوع طلاق، اجرتالمثل به شکل یکسان تعیین میشود.
در پروندههای طلاق، موضوع حقوق مالی زن ممکن است شامل چند عنوان متفاوت باشد و هرکدام شرایط خاص خود را دارند.
آیا بخشیدن مهریه یعنی بخشیدن اجرتالمثل؟
لزوماً خیر. مهریه و اجرتالمثل دو حق مستقل هستند.
اگر زن مهریه خود را ببخشد، صرفاً از همین موضوع نمیتوان نتیجه گرفت که اجرتالمثل را نیز بخشیده است.
البته متن توافق یا سندی که زن امضا کرده میتواند بسیار مهم باشد.
آیا اجرتالمثل قابل بخشش است؟
بله، زن میتواند در شرایط قانونی درباره حقوق مالی خود توافق یا از آنها صرفنظر کند.
اما چون آثار حقوقی این اقدام مهم است، باید قبل از امضای هرگونه توافق، دقیقاً مشخص شود چه حقی بخشیده میشود.
برای مثال، عبارت «تمام حقوق مالی خود را بخشیدم» میتواند آثار گستردهای داشته باشد.
آیا زن میتواند اجرتالمثل سالهای گذشته را مطالبه کند؟
موضوع اجرتالمثل مربوط به کارهایی است که در گذشته انجام شدهاند و امکان مطالبه آن در صورت وجود شرایط قانونی مطرح است. اما نحوه طرح دعوا، زمان مطالبه، وضعیت طلاق و سایر شرایط پرونده اهمیت دارد.
بنابراین برای یک پرونده مشخص باید تاریخ ازدواج، مدت زندگی مشترک و وضعیت فعلی رابطه زوجین بررسی شود.
اگر شوهر ادعا کند زن با رضایت خودش کار کرده است چه؟
این دفاع میتواند در پرونده مطرح شود.
یکی از مباحث اصلی اجرتالمثل، قصد تبرع است.
بنابراین اگر شوهر ادعا کند زن از ابتدا کارهای خانه را رایگان و با قصد تبرع انجام داده است، موضوع میتواند مورد بررسی قرار گیرد.
در نهایت، مرجع رسیدگی بر اساس مجموع ادله و شرایط پرونده تصمیم میگیرد.
آیا اجرتالمثل به زن خانهدار بیشتر تعلق میگیرد؟
خانهدار بودن بهخودیخود معیار تعیین مبلغ نیست.
مهمتر از عنوان «خانهدار» این است که زن چه کارهایی انجام داده و شرایط قانونی مطالبه اجرتالمثل وجود داشته باشد.
ممکن است یک زن خانهدار بخش عمده امور خانه را انجام دهد و زن دیگری بخش زیادی از امور را به دیگران واگذار کرده باشد.
بنابراین مبلغ اجرتالمثل برای این دو نفر لزوماً یکسان نخواهد بود.
⚖️ مواد قانونی مهم درباره اجرتالمثل
ماده ۳۳۶ قانون مدنی : این ماده قاعده کلی استحقاق اجرت در برابر انجام کار را بیان میکند و در صورتی که انجامدهنده قصد تبرع نداشته باشد، امکان مطالبه اجرت مطرح میشود.
تبصره ماده ۳۳۶: این تبصره بهطور خاص درباره کارهایی که زن در خانه شوهر انجام داده است، مقررات مهمی دارد.
مطابق این مقرره، در شرایط مشخص، اگر زن کارهایی را که شرعاً بر عهده او نبوده و عرفاً برای آن اجرتالمثل باشد، به دستور زوج و بدون قصد تبرع انجام داده باشد، امکان تعیین اجرتالمثل وجود دارد.
تبصره ۶ ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق
این مقرره در پروندههای طلاق، موضوع اجرتالمثل کارهای انجامشده توسط زن را مورد توجه قرار داده است.
به همین دلیل، هنگام بررسی پرونده طلاق باید حقوق مالی زن از جمله اجرتالمثل نیز بررسی شود.
یک مثال ساده برای فهم اجرتالمثل
فرض کنیم زنی به مدت ۱۵ سال با همسرش زندگی کرده است.
در این مدت:
آشپزی کرده،
خانه را نظافت کرده،
لباسها را شسته،
از فرزندان مراقبت کرده،
و بسیاری از امور منزل را شخصاً انجام داده است.
در زمان طلاق، اگر شرایط قانونی اجرتالمثل وجود داشته باشد، زن میتواند موضوع را مطرح کند.
کارشناس با توجه به شرایط زندگی مشترک، مدت آن و میزان کارهای انجامشده، ارزش کارها را بررسی میکند.
بنابراین نمیتوان از قبل گفت مبلغ اجرتالمثل دقیقاً چقدر خواهد بود.
برای مطالبه اجرتالمثل چه مدارکی آماده کنیم؟
مدارک زیر میتوانند برای شروع کار مفید باشند:
سند ازدواج
کارت ملی
شناسنامه
مدارک مربوط به طلاق، در صورت وجود
احکام قضایی قبلی
اطلاعات مربوط به مدت زندگی مشترک
اطلاعات مربوط به تعداد فرزندان
مدارک و شواهد مربوط به شرایط زندگی
اسامی و اطلاعات شهود، در صورت وجود
در بسیاری از موارد، مهمترین اطلاعات از طریق توضیحات دقیق درباره وضعیت زندگی مشترک به دست میآید.
مراحل مطالبه اجرتالمثل
مرحله اول: بررسی شرایط قانونی
ابتدا مشخص کنید آیا پرونده شما اساساً شرایط مطالبه اجرتالمثل را دارد یا خیر.
مرحله دوم: جمعآوری مدارک
سند ازدواج و مدارک هویتی و سایر اسناد مرتبط را آماده کنید.
مرحله سوم: ثبت درخواست یا طرح دعوا
با توجه به وضعیت پرونده، مسیر قانونی مناسب انتخاب میشود.
مرحله چهارم: ارجاع به کارشناس
اگر دادگاه تشخیص دهد موضوع نیاز به ارزیابی تخصصی دارد، ممکن است پرونده به کارشناس ارجاع شود.
مرحله پنجم: اعلام نظر کارشناسی
کارشناس میزان اجرتالمثل را با توجه به شرایط پرونده بررسی میکند.
مرحله ششم: اعتراض احتمالی
در صورت وجود ایراد قانونی یا فنی، امکان اعتراض به نظریه کارشناسی در چارچوب مقررات وجود دارد.
مرحله هفتم: تصمیم دادگاه
در نهایت، دادگاه با توجه به مجموعه مدارک و ادله تصمیمگیری میکند.
آیا برای مطالبه اجرتالمثل وکیل لازم است؟
خیر، الزامی نیست.
اما اگر همزمان موضوعاتی مانند:
طلاق
مهریه
نفقه
حضانت
استرداد جهیزیه
اجرتالمثل
مطرح باشد، پرونده میتواند پیچیده شود.
در این شرایط، بررسی حقوقی توافقات و دادخواستها اهمیت زیادی دارد.
💡 نظر کارشناس حقوقی عدالتنامه
یکی از اشتباهات رایج این است که زن فکر میکند چون سالها خانهداری کرده، حتماً مبلغ مشخصی به عنوان اجرتالمثل به او تعلق میگیرد. در حالی که قانون شرایط مشخصی برای این حق تعیین کرده است. از طرف دیگر، اشتباه دیگری هم وجود دارد: بعضی افراد تصور میکنند چون کارهای خانه «وظیفه اخلاقی زن» بوده، هیچ ارزش حقوقی ندارد. این هم پاسخ دقیقی نیست.
اصل موضوع، شرایط مقرر در تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی است.
بنابراین اگر قصد طلاق دارید، قبل از امضای توافق یا بخشش حقوق مالی، اجرتالمثل، مهریه، نفقه و سایر حقوق خود را جداگانه بررسی کنید.
📌 نکته مهم عدالتنامه
اگر در آستانه طلاق توافقی هستید، قبل از امضای توافقنامه دقیقاً مشخص کنید:
مهریه چه میشود؟
نفقه چه میشود؟
اجرتالمثل چه میشود؟
جهیزیه چه میشود؟
حضانت فرزندان چگونه خواهد بود؟
عبارتهای کلی درباره «بخشش تمام حقوق مالی» ممکن است آثار حقوقی مهمی داشته باشند.
سامانههای رسمی مرتبط
برای پیگیری امور قضایی و دریافت ابلاغیهها میتوانید از سامانههای رسمی استفاده کنید:
سامانه عدل ایران
سامانه خدمات الکترونیک قضایی
ثبت درخواست باید متناسب با وضعیت پرونده انجام شود؛ زیرا مطالبه اجرتالمثل، طلاق و سایر حقوق مالی فرآیندهای یکسانی ندارند.
سوالات متداول
اجرتالمثل ایام زوجیت چیست؟
مبلغی است که در صورت وجود شرایط قانونی، بابت کارهایی که زن در دوران زندگی مشترک انجام داده و شرعاً بر عهده او نبوده، قابل مطالبه است.
آیا هر زن خانهداری اجرتالمثل میگیرد؟
خیر. وجود شرایط مقرر قانونی ضروری است.
آیا اجرتالمثل جدا از مهریه است؟
بله. مبنای حقوقی اجرتالمثل با مهریه متفاوت است.
آیا زن شاغل هم اجرتالمثل میگیرد؟
شاغل بودن زن بهخودیخود مانع مطالبه اجرتالمثل نیست.
مبلغ اجرتالمثل چقدر است؟
مبلغ ثابتی ندارد و در صورت ارجاع به کارشناس، با توجه به شرایط پرونده تعیین میشود.
آیا اجرتالمثل فقط در زمان طلاق مطرح میشود؟
خیر، اما در پروندههای طلاق اهمیت ویژهای دارد.
آیا شوهر باید دستور انجام کارهای خانه را داده باشد؟
تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی، انجام کار به دستور زوج را در شرایط مقرر مورد توجه قرار داده است.
آیا اگر زن کارهای خانه را از روی محبت انجام داده باشد اجرتالمثل از بین میرود؟
صرف محبت به زندگی مشترک پاسخ قطعی نیست؛ موضوع قصد تبرع و سایر شرایط قانونی باید بررسی شود.
آیا بخشیدن مهریه یعنی بخشیدن اجرتالمثل؟
خیر، این دو حق مستقل هستند؛ مگر اینکه زن در یک توافق یا سند معتبر، درباره اجرتالمثل نیز بهطور مشخص تصمیم دیگری گرفته باشد.
جمعبندی
اجرتالمثل ایام زوجیت یکی از حقوق مالی احتمالی زن در زندگی مشترک است، اما خودکار و بدون شرط ایجاد نمیشود.
مهمترین مستند قانونی آن، ماده ۳۳۶ و تبصره آن در قانون مدنی است. برای مطالبه اجرتالمثل باید شرایط قانونی، نوع کارهای انجامشده، مدت زندگی مشترک و موضوع قصد تبرع بررسی شود. مبلغ اجرتالمثل نیز رقم ثابتی ندارد و در پروندههایی که نیاز به ارزیابی تخصصی باشد، ممکن است توسط کارشناس بررسی شود. در زمان طلاق، بهویژه طلاق توافقی، زن باید تمام حقوق مالی خود را جداگانه بررسی کند و صرفاً به توافق شفاهی اکتفا نکند. مهریه، نفقه و اجرتالمثل سه عنوان حقوقی متفاوت هستند و نباید آنها را یکی دانست.
