دیواندره کجاست؟ معرفی کامل شهرستان دیواندره + موقعیت جغرافیایی، تاریخ، جمعیت و راههای دسترسی
اگر قصد سفر به استان کردستان را دارید یا میخواهید با یکی از مهمترین شهرستانهای این استان آشنا شوید، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده است که دیواندره کجاست؟ شهرستان دیواندره یکی از شهرستانهای مهم استان کردستان است که به دلیل موقعیت جغرافیایی مناسب، طبیعت بکر، آثار تاریخی ارزشمند، دشتهای حاصلخیز و فرهنگ غنی مردم کرد، جایگاه ویژهای در غرب ایران دارد.
دیواندره علاوه بر اینکه یکی از قطبهای تولید محصولات کشاورزی استان کردستان محسوب میشود، به واسطه وجود جاذبههایی مانند غار تاریخی کرفتو، دشت زیبای سارال و چشماندازهای طبیعی، هر سال میزبان گردشگران بسیاری از سراسر کشور است. در این مطلب بهصورت کامل با موقعیت جغرافیایی، تاریخچه، جمعیت، آبوهوا، مسیرهای دسترسی، اقتصاد، فرهنگ و مهمترین ویژگیهای شهرستان دیواندره آشنا میشوید.

دیواندره
دیواندره کجاست؟
دیواندره یکی از شهرستانهای استان کردستان در غرب ایران است که در بخش شمال شرقی این استان قرار دارد. مرکز این شهرستان، شهر دیواندره است. شهری که به دلیل ارتفاع زیاد از سطح دریا، آبوهوایی نسبتاً خنک و زمستانهایی پربرف دارد.
قرار گرفتن دیواندره در مسیر ارتباطی سنندج–سقز باعث شده این شهرستان از نظر حملونقل و ارتباطات، اهمیت ویژهای در استان کردستان داشته باشد. بسیاری از مسافران شمال استان برای رسیدن به مرکز استان از این مسیر عبور میکنند.
این شهرستان به دلیل دشتهای وسیع، مراتع غنی، کوهستانهای مرتفع و زمینهای حاصلخیز، یکی از مهمترین مناطق کشاورزی و دامداری استان کردستان به شمار میرود.
موقعیت جغرافیایی شهرستان دیواندره
دیواندره در ارتفاعی بیش از ۱۸۰۰ متر از سطح دریا قرار گرفته و از مرتفعترین شهرستانهای استان کردستان محسوب میشود. این ارتفاع موجب شده آبوهوای منطقه در بیشتر روزهای سال معتدل و خنک باشد.
از نظر موقعیت جغرافیایی، دیواندره از:
شمال با شهرستان سقز
جنوب با شهرستان سنندج
شرق با شهرستان بیجار
غرب با شهرستان مریوان و شهرستان سقز
هممرز است.
وجود دشتهای گسترده، رودخانههای فصلی، کوهستانها و مراتع طبیعی، چهرهای منحصربهفرد به این شهرستان بخشیده و آن را به یکی از زیباترین مناطق طبیعی استان کردستان تبدیل کرده است.
دیواندره در کدام استان قرار دارد؟
شهرستان دیواندره یکی از ده شهرستان استان کردستان است و در نیمه شمالی این استان قرار دارد. مرکز اداری آن شهر دیواندره است که نقش مهمی در ارائه خدمات اداری، آموزشی، درمانی و اقتصادی به ساکنان شهرستان ایفا میکند.
استان کردستان به دلیل طبیعت کوهستانی، فرهنگ غنی کردی و آثار تاریخی فراوان شناخته میشود و دیواندره نیز یکی از مهمترین شهرستانهای این استان از نظر کشاورزی، گردشگری و منابع طبیعی است.
فاصله دیواندره تا شهرهای مهم
به دلیل قرار گرفتن در محور اصلی استان کردستان، دسترسی به دیواندره نسبتاً آسان است. فاصله تقریبی این شهرستان تا برخی شهرهای مهم عبارت است از:
سنندج: حدود ۹۵ کیلومتر
سقز: حدود ۹۰ کیلومتر
بیجار: حدود ۱۱۰ کیلومتر
مریوان: حدود ۱۷۰ کیلومتر
همدان: حدود ۲۰۰ کیلومتر
تهران: حدود ۴۵۰ کیلومتر
این موقعیت موجب شده دیواندره از نظر حملونقل جادهای، یکی از شهرستانهای مهم استان باشد.

شهر دیواندره
راههای دسترسی به دیواندره
سفر به دیواندره عمدتاً از طریق جاده امکانپذیر است. مهمترین مسیرهای دسترسی عبارتاند از:
محور سنندج–دیواندره
محور سقز–دیواندره
محور بیجار–دیواندره
محور تکاب–دیواندره
جادههای این شهرستان در سالهای اخیر بهسازی شدهاند و نقش مهمی در ارتباط میان شهرهای شمال و مرکز استان کردستان دارند.
چرا دیواندره اهمیت دارد؟
دیواندره تنها یک شهرستان معمولی نیست. بلکه به دلایل مختلف از جایگاه ویژهای در استان کردستان برخوردار است. قرار گرفتن در مسیر ارتباطی مهم استان، تولید گسترده محصولات کشاورزی، وجود آثار تاریخی ارزشمند، طبیعت کمنظیر و نیروی انسانی جوان، این شهرستان را به یکی از مناطق مستعد توسعه در غرب ایران تبدیل کرده است.
در سالهای اخیر نیز اجرای پروژههای عمرانی، توسعه خدمات عمومی و افزایش سرمایهگذاری در بخشهای مختلف، اهمیت دیواندره را بیش از گذشته افزایش داده است.
تاریخچه شهرستان دیواندره
پیشینه سکونت در محدوده کنونی شهرستان دیواندره به هزاران سال قبل بازمیگردد. کشف آثار باستانی، تپههای تاریخی و بناهای صخرهای نشان میدهد که این منطقه در دورههای مختلف تاریخی محل زندگی اقوام گوناگون بوده است. موقعیت جغرافیایی مناسب، دسترسی به منابع آب، زمینهای حاصلخیز و قرار گرفتن در مسیر ارتباطی غرب ایران، از مهمترین دلایل شکلگیری سکونتگاههای قدیمی در این منطقه بوده است.
یکی از برجستهترین آثار تاریخی دیواندره، غار کرفتو است که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و از مهمترین جاذبههای تاریخی استان کردستان به شمار میرود. ساختار معماری دستکند، اتاقهای چندطبقه و کتیبه یونانی مشهور این غار، نشاندهنده اهمیت تاریخی آن در دورههای مختلف است.
در دوره معاصر نیز دیواندره با توسعه ساختارهای اداری و خدماتی، به یکی از شهرستانهای مهم استان کردستان تبدیل شد و امروزه نقش قابل توجهی در حوزههای کشاورزی، دامداری، گردشگری و خدمات عمومی ایفا میکند.
وجه تسمیه دیواندره
درباره علت نامگذاری دیواندره دیدگاههای مختلفی وجود دارد. مشهورترین نظریه این است که واژه «دیوان» در زبان فارسی قدیم به معنای محل اداره امور حکومتی یا مرکز دیوانسالاری بوده و «دره» به موقعیت طبیعی منطقه اشاره دارد. بنابراین برخی پژوهشگران، دیواندره را «درهای که محل استقرار دیوان حکومتی بوده» معنا کردهاند.
دیدگاه دیگری نیز بر این باور است که این نام ریشه در واژههای کهن کردی دارد و در گذر زمان به شکل امروزی درآمده است. هرچند درباره منشأ دقیق این نام اتفاقنظر وجود ندارد، اما «دیواندره» از نامهای تاریخی و شناختهشده منطقه در اسناد و منابع مختلف است.
آبوهوای دیواندره چگونه است؟
دیواندره به دلیل ارتفاع زیاد از سطح دریا، دارای آبوهوای کوهستانی و نسبتاً سرد است. زمستانهای این شهرستان معمولاً طولانی، سرد و همراه با بارش برف است، در حالی که تابستانها آبوهوایی معتدل و دلپذیر دارد.
فصل بهار با دشتهای سرسبز، گلهای وحشی و هوای مطبوع، یکی از زیباترین زمانهای سال در دیواندره است. در پاییز نیز رنگآمیزی طبیعت و هوای خنک، جلوهای خاص به این منطقه میبخشد.
ویژگیهای اقلیمی دیواندره شرایط مناسبی برای کشت محصولات دیم، بهویژه گندم، جو، نخود و عدس فراهم کرده و این شهرستان را به یکی از قطبهای کشاورزی استان کردستان تبدیل کرده است.
جمعیت شهرستان دیواندره
شهرستان دیواندره دارای جمعیتی متشکل از شهرنشینان و روستانشینان است و بخش قابل توجهی از ساکنان آن در روستاهای مختلف زندگی میکنند. بسیاری از مردم این شهرستان در بخشهای کشاورزی، دامداری، خدمات، آموزش، تجارت و مشاغل دولتی فعالیت دارند. بر اساس آخرین سرشماری در سال ۱۳۹۵ جمعیت دیواندره ۸۰۰۴۰ بوده اما گفته می شود بر اساس آمار غیر رسمی اکنون آمار این شهرستان به بیش از ۹۰ هزار نفر رسیده است.
در سالهای اخیر با توسعه امکانات شهری، بهبود زیرساختها و افزایش خدمات عمومی، روند توسعه شهر دیواندره شتاب بیشتری گرفته است. در عین حال، روستاهای شهرستان همچنان نقش مهمی در تولید محصولات کشاورزی و حفظ اقتصاد محلی ایفا میکنند.
مردم دیواندره به چه زبانی صحبت میکنند؟
اکثر مردم شهرستان دیواندره کرد هستند و به زبان کردی، عمدتاً با گویش سورانی، صحبت میکنند. زبان کردی بخش مهمی از هویت فرهنگی مردم این منطقه است و در زندگی روزمره، ادبیات شفاهی، موسیقی محلی و آیینهای سنتی جایگاه ویژهای دارد.
در کنار زبان کردی، زبان فارسی نیز به عنوان زبان رسمی کشور در مدارس، دانشگاهها، ادارات و مکاتبات رسمی مورد استفاده قرار میگیرد و بیشتر شهروندان به هر دو زبان تسلط دارند.
فرهنگ و سبک زندگی مردم دیواندره
فرهنگ مردم دیواندره بر پایه مهماننوازی، همبستگی اجتماعی، احترام به بزرگان و حفظ سنتهای اصیل کردی شکل گرفته است. برگزاری مراسم نوروز، جشنهای محلی، اعیاد مذهبی و آیینهای سنتی، بخشی از زندگی فرهنگی مردم این شهرستان را تشکیل میدهد.
پوشش محلی کردی، موسیقی فولکلور، رقصهای گروهی کردی، صنایع دستی و غذاهای سنتی از دیگر ویژگیهای فرهنگی دیواندره هستند که همچنان در میان مردم این منطقه زنده و پویا باقی ماندهاند. این ویژگیها باعث شده دیواندره علاوه بر جاذبههای طبیعی، از نظر گردشگری فرهنگی نیز مقصدی جذاب برای مسافران باشد.
اقتصاد شهرستان دیواندره
اقتصاد شهرستان دیواندره بر پایه کشاورزی، دامداری، خدمات، بازرگانی و فعالیتهای دولتی استوار است. وجود دشتهای وسیع، خاک حاصلخیز، بارندگی مناسب و نیروی انسانی فعال، این شهرستان را به یکی از مهمترین مراکز تولید محصولات کشاورزی در استان کردستان تبدیل کرده است.
در سالهای اخیر توسعه زیرساختهای حملونقل، اجرای پروژههای عمرانی، افزایش خدمات بانکی و اداری و حمایت از بخش خصوصی، زمینه را برای رشد اقتصادی و جذب سرمایهگذاری در دیواندره فراهم کرده است. همچنین نزدیکی به محورهای ارتباطی مهم استان، نقش این شهرستان را در مبادلات تجاری و حملونقل پررنگتر کرده است.
کشاورزی؛ مهمترین ظرفیت اقتصادی دیواندره
کشاورزی ستون اصلی اقتصاد دیواندره است و بخش زیادی از جمعیت این شهرستان به صورت مستقیم یا غیرمستقیم در این حوزه فعالیت میکنند. شرایط اقلیمی مناسب و اراضی حاصلخیز موجب شده تولید محصولات زراعی در این منطقه جایگاه ویژهای داشته باشد.
مهمترین محصولات کشاورزی دیواندره عبارتاند از:
گندم
جو
نخود
عدس
کلزا
سیبزمینی
علوفه دامی
دیواندره از مناطق مهم تولید گندم در استان کردستان به شمار میرود و هر سال مقدار قابل توجهی از گندم تولیدی کشاورزان این شهرستان به مراکز خرید تضمینی تحویل داده میشود.
استفاده از ماشینآلات کشاورزی، توسعه مکانیزاسیون، اجرای طرحهای آبیاری نوین و آموزش کشاورزان، موجب افزایش بهرهوری و بهبود کیفیت تولید در سالهای اخیر شده است.
دامداری در دیواندره
در کنار کشاورزی، دامداری نیز سهم مهمی در اقتصاد دیواندره دارد. مراتع گسترده و پوشش گیاهی مناسب، شرایط مطلوبی برای پرورش دام سبک و سنگین فراهم کرده است. پرورش گوسفند، بز و گاو در بسیاری از روستاهای شهرستان رواج دارد و تولید گوشت، شیر، لبنیات، پشم و سایر فرآوردههای دامی، بخشی از درآمد خانوارهای روستایی را تأمین میکند.
اجرای برنامههای اصلاح نژاد، واکسیناسیون دام، توسعه خدمات دامپزشکی و حمایت از دامداران، از عوامل مؤثر در افزایش تولید و بهبود وضعیت دامداری شهرستان بوده است.
جاهای دیدنی دیواندره
یکی از دلایل شهرت دیواندره، جاذبههای طبیعی و تاریخی فراوان آن است. این شهرستان با برخورداری از غارهای تاریخی، دشتهای سرسبز، کوهستانهای مرتفع و مناظر طبیعی، مقصدی مناسب برای علاقهمندان به طبیعتگردی و گردشگری فرهنگی محسوب میشود.
از مهمترین جاهای دیدنی دیواندره میتوان به غار کرفتو، منطقه سارال، دشتهای سرسبز، ارتفاعات طبیعی، چشمهها و روستاهای گردشگری اشاره کرد که هر ساله میزبان گردشگران بسیاری هستند.

غار کرفتو دیواندره
غار کرفتو؛ مشهورترین جاذبه گردشگری دیواندره
غار کرفتو یکی از ارزشمندترین آثار تاریخی ایران و شناختهشدهترین جاذبه گردشگری شهرستان دیواندره است. این غار در دل کوه ایجاد شده و دارای اتاقها، راهروها، پنجرهها و فضاهای دستکندی است که نشاندهنده هنر و دانش معماران دوران باستان است.
وجود کتیبه یونانی منسوب به هراکلس، معماری منحصربهفرد و چشمانداز طبیعی اطراف غار، کرفتو را به یکی از مهمترین مقاصد گردشگری استان کردستان تبدیل کرده است. اگر قصد سفر به دیواندره را دارید، بازدید از غار کرفتو بدون شک یکی از مهمترین بخشهای برنامه سفر شما خواهد بود.
جامع ترین مطلب در مورد غار کرفتو دیواندره را در لینک زیر بخوانید:
بهترین زمان سفر به دیواندره
بهترین زمان سفر به شهرستان دیواندره از اواسط فروردین تا پایان شهریور است. در این بازه زمانی، طبیعت منطقه در زیباترین حالت خود قرار دارد و آبوهوا نیز برای سفر، کوهنوردی و طبیعتگردی بسیار مناسب است.
فصل بهار با دشتهای پوشیده از گلهای وحشی و مراتع سرسبز، محبوبترین زمان برای سفر به دیواندره محسوب میشود. تابستان نیز به دلیل آبوهوای خنکتر نسبت به بسیاری از نقاط کشور، مقصدی مناسب برای فرار از گرمای هوا است.
اگر بخواهیم در پاسخ به این سؤال که «دیواندره کجاست؟» تنها یک جمله بگوییم، باید گفت: دیواندره یکی از زیباترین و مهمترین شهرستانهای استان کردستان است که با طبیعت بکر، تاریخ کهن، فرهنگ اصیل کردی، ظرفیتهای گسترده کشاورزی و جاذبههای گردشگری ارزشمند، جایگاه ویژهای در غرب ایران دارد.
چه با هدف گردشگری، چه برای سرمایهگذاری، چه برای آشنایی با فرهنگ مردم کردستان و چه برای کسب اطلاعات عمومی، شناخت دیواندره میتواند تصویری کامل از یکی از شهرستانهای مهم استان کردستان در اختیار شما قرار دهد.
بیشتر بخوانید:
سوالات متداول
دیواندره کجاست؟
دیواندره یکی از شهرستانهای استان کردستان در غرب ایران است و مرکز آن شهر دیواندره است.
دیواندره به چه چیزی معروف است؟
این شهرستان به غار تاریخی کرفتو، دشت زیبای سارال، تولید گندم، طبیعت بکر و فرهنگ اصیل کردی شهرت دارد.
فاصله دیواندره تا سنندج چقدر است؟
فاصله زمینی دیواندره تا سنندج حدود ۹۵ کیلومتر است.
بهترین فصل سفر به دیواندره کدام است؟
فصل بهار و تابستان، بهویژه از اواسط فروردین تا پایان شهریور، بهترین زمان برای سفر به دیواندره است.
اقتصاد دیواندره بر چه اساسی است؟
اقتصاد این شهرستان عمدتاً بر پایه کشاورزی، دامداری، خدمات، بازرگانی و فعالیتهای مرتبط با بخش دولتی است.
شما هم در قسمت نظرات در مورد این مطلب بنویسد بعد از تائید مدیر منتشر خواهد شد